Instytucja przywrócenia terminu jest doskonale znana prawu administracyjnemu. Stanowi ona wzmocnienie pozycji jednostki wobec organu, który wydaje władcze rozstrzygnięcia w ramach imperium. Jest czymś w rodzaju drugiej szansy w sytuacji, gdy nie z naszej winy nie mogliśmy dotrzymać terminu. Regulacja dotycząca przywrócenia terminu znajduje się w art. 58 KPA:

„§ 1. W razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy.
§ 2. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin.
§ 3. Przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne”.

Na prośbę zainteresowanego

Ustawodawca w § 1 przedmiotowego artykułu nadaje organom uprawnienie do przywrócenia terminu. Pamiętać należy, że możność ta nie jest absolutna, a uzależniona od spełnienia przez osobę zainteresowaną dwóch przesłanek. Pierwsza jest niezwykle prosta: zawiera się w prośbie, którą należy wnieść do odpowiedniego organu. Druga niestety jest bardziej złożona. Polega na uprawdopodobnieniu tego, że uchybienie nastąpiło bez winy tej osoby. Mówiąc prościej, nie kwestionujemy uchybienia. Zgadzamy się, że nastąpiło, ale wykazujemy, że przyczyną, która do niego doprowadziła, nie jest nasza wina.

W miejscu tym należy się zatrzymać i wyjaśnić, czym jest uprawdopodobnienie – to mniej niż dowód. Nikt nie karze wykazać nam tego ponad wszelką wątpliwość, a jedynie uczynić daną zmienną jako podmiot odpowiedzialny, któremu można przypisać winę.

Prośbę należy wnieść…

Spełnienie przesłanek zawartych w powyższym paragrafie to jedno, a termin to drugie. Jeśli chcemy, aby nasza prośba była skuteczna, obowiązani jesteśmy do jej wniesienia w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. To jednak nie wszystko. Należy pamiętać, że wraz z wniesieniem prośby jesteśmy zobowiązani do dopełnienia czynności, dla której chcemy przywrócić termin. Załóżmy, że mieliśmy trzydniowy termin na złożenie wyjaśnień i w tym czasie zachorowaliśmy. Choroba trwała pięć dni. Posiadamy zwolnienie lekarskie na ten czas, a co za tym idzie, mamy przyczynę – podmiot odpowiedzialny. Jedyne, co musimy zrobić, to w ciągu siedmiu dni od zakończenia zwolnienia lekarskiego złożyć do urzędu prośbę o przywrócenie terminu oraz dopełnić czynności złożenia wyjaśnień.

Niedopuszczalne przywrócenie terminu

Aby powyższy artykuł uznać za kompletny, należy poruszyć problematykę niedopuszczalności przywrócenia terminu do wniesienia prośby. Brzmi niezwykle dziwnie, dlatego też postaram się to uprościć. Niemożliwe jest przywrócenie siedmiodniowego terminu, o którym mowa w art. 58 § 2. Zapytacie zapewne dlaczego? Wszystko z powodu wyjątkowego charakteru przedmiotowej instytucji. Trzeba pamiętać, że stosunek administracyjnoprawny cechuje się brakiem równości stron, a co za tym idzie, przywrócenie terminu musi być realizowane w granicach przez prawo przewidzianych, zgodnie z aspektami celowościowymi, dla których instytucja ta została wprowadzona.

Podsumowanie

Terminy przewidziane przez prawo to cezusy czasowe, których przestrzeganie jest niezwykle ważne. Pamiętajmy jednak, że istnieją przepisy, które pod pewnymi warunkami umożliwiają nam załatwienie sprawy pomimo przekroczenia terminu.

Artykuł Przegapiony termin w urzędzie? Sprawdź, co możesz z tym zrobić pochodzi z serwisu TestHub.pl.

Termin w polskim prawie to słowo, które posiada kilka znaczeń. Jakie są rodzaje terminów?

Terminy dzienne

Są najtrudniejsze do obliczenia, bo wystarczy jeden błąd i można przegapić termin. Jak obliczyć taki termin? – zapytacie. Odpowiedzi na to pytanie udziela kodeks postępowania administracyjnego, a dokładnie art. 57 KPA. Jego lektura nasunie nam następujące wnioski: terminy dzienny oblicza się, nie uwzględniając dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Mówiąc prościej, jeżeli dostaniemy decyzję 7 lutego, termin na odwołanie się od tej decyzji zaczyna biec od dnia 8 lutego. Ten jeden dzień to swoisty gratis od ustawodawcy. Dostajemy go po to, aby zapoznać się z treścią decyzji.

Terminy tygodniowe

Tutaj sprawa jest prostsza. Ponownie pomocny okazuje się art. 57 KPA. Po jego przeczytaniu dowiadujemy się, że termin kończy się z upływem tego dnia w ostatnim tygodniu, który nazwą odpowiada początkowemu dniowi terminu. Jak to wygląda w praktyce? Załóżmy, że pismo otrzymaliśmy 11 lutego w poniedziałek. Na udzielenie odpowiedzi mamy dwa tygodnie, a zatem termin upłynie nam wraz z końcem 25 lutego.

Terminy miesięczne

Spotykane są rzadziej niż dwa poprzednie. Niemniej jednak znajdują zastosowanie np. w prawie spadkowym. Jak obliczyć taki termin? Miesiąc to mimo wszystko szmat czasu. Tutaj działamy tak samo, jak w przypadku terminu tygodniowego, czyli ważny jest dzień dostarczenia pisma. Termin miesięczny liczy się od dnia otrzymania pisma do tego samego dnia w następnym miesiącu. Przykładowo, jeżeli dostaniemy pismo 15 stycznia i mamy termin miesięczny, to jego zachowanie wymaga wniesienia odpowiedzi do dnia 15 lutego. Niestety nie wszystko jest takie proste. W naszym kalendarzu występują miesiące z różną liczbą dni, a co za tym idzie, pojawiają się wątpliwości. Całe szczęście są one pozorne, a obliczenie terminu w tym wypadku nie jest trudne. Jeśli pismo jest z 31 maja, a termin jest miesięczny, odpowiedź należy wnieść do 30 czerwca – niejako tracimy jeden dzień. Takie rozwiązanie jednak działa, a na horyzoncie próżno szukać zmian.

Terminy roczne

Spotyka się je bardzo rzadko, a ich bieg liczy się podobnie jak terminów miesięcznych, czyli pismo dociera do nas 21 listopada 2018, a termin na udzieleni odpowiedzi wynosi rok, czyli mamy czas do 21 listopada 2019. Proste, łatwe i przyjemne. Jest jednak jeden przypadek, który budzi kontrowersje: co z dniem 29 lutego? Otóż wtedy trzeba odjąć jeden dzień od terminu, czyli złożenie odpowiedzi musi nastąpić do dnia 28 lutego.

Soboty, niedziele i święta – co z nimi?

Jako, że miesiąc miesiącowi nierówny, to może zdarzyć się tak, że terminy tygodniowe, miesięczne czy roczne trafią na jakieś święto czy sobotę. Co wtedy? Wtedy termin przeskakuje na następny dzień, który nie jest dniem wolnym od pracy lub sobotą. Brzmi to mgliście, toteż dla uproszczenia posłużę się przykładem. Może zdarzyć się, że wolny od pracy był piątek, a następny dzień to jak wiadomo sobota, czyli ten dzień odpada z uwagi na treść art. 57 KPA. Wówczas normalnym dniem roboczym jest poniedziałek, co daje nam dwa dodatkowe dni – tym razem czas działa na naszą korzyść.

Podsumowanie

Przestrzeganie terminów to rzecz niezwykle ważna. Jej zaniedbanie może narazić nas na reperkusje, które mogą zniweczyć nasze działania. Pamiętajmy o treści KPA i jego dostępności, która w razie wątpliwości może nam pomóc.

Artykuł Termin, termin i jeszcze raz termin, czyli rzecz o kalendarzu pochodzi z serwisu TestHub.pl.

Ustawodawca mając na względzie pozycję jednostki w stosunku administracyjnym, nadaje jej uprawnienia, które są skutecznym orężem w toku załatwiania spraw. Jednym ze wspomnianych praw petenta jest ponaglenie organu w przypadku bezczynności lub przewlekłości postępowania. Instytucja ta uregulowana została w art. 37 KPA i jest rzeczywistym i skutecznym środkiem do realizowania interesów zainteresowanego.

Stronie służy prawo, jeżeli…

Zainteresowany może wnieść ponaglenie w dwóch przewidzianych przez prawo sytuacjach. Pierwsza uregulowana została w art. 37 § 1 pkt 1 KPA i nazywana jest bezczynnością. W miejscu tym należy się zatrzymać i wyjaśnić pojęcie bezczynności, bowiem odbiega ono od powszechnego rozumienia tego słowa. W myśl tego artykułu bezczynność nie jestem brakiem aktywności organu, a jedynie niezałatwieniem sprawy w terminach dla niej przewidzianych. W mojej ocenie termin bezczynność użyty został w ustawie po to, aby pokazać, że niedotrzymanie terminu jest dla ustawodawcy równoznaczne z brakiem aktywności organu. Jest to radykalne, aczkolwiek słuszne podejście. Drugą sytuacją, w której strona może wnieść ponaglenie, jest przewlekłość postępowania – o sytuacji tej traktuje art. 37 § 1 pkt 2 KPA. Rozumiana jest ona jako załatwianie sprawy dłużej, niż jest to bezwzględnie konieczne, a zatem jest ona dla nas orężem, którym możemy walczyć z nadmierną biurokracją.

Ponaglenie zawiera uzasadnienie

Aby nasze ponaglenie zostało rozpatrzone, musi ono zawierać uzasadnienie. Ale co w nim napisać, żeby było ono skuteczne? Przede wszystkim należy wskazać, jakiej sprawy ono dotyczy. Następnie trzeba podać podstawę prawną oraz wymienić okoliczności faktyczne, które zaważyły na wniesieniu przez nas ponaglenia. W mojej ocenie tak przygotowane uzasadnienie winno znaleźć aprobatę u organu, który będzie rozpatrywał ponaglenie.

Ponaglenie wnosi się

Skoro kwestię przesłanek oraz uzasadnienia mamy załatwioną, to musimy wiedzieć, gdzie tak przygotowane ponaglenie wnieść. Odpowiedzią na to pytanie jest art. 37 § 3 pkt 1 i 2 KPA. Zgodnie z ich treścią przedmiotowe pismo wnosi do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie lub do organu prowadzącego postępowanie, jeżeli nie ma organu wyższego stopnia.

Co dalej?

Po dokonaniu czynności, o których mowa powyżej, organ prowadzący postępowanie przekazuje ponaglenie wraz z niezbędnymi odpisami akt sprawy organowi wyższego stopnia niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie siedmiu dni, licząc od dnia jego otrzymania. To jednak nie wszystko. Przekazując ponaglenie, organ jest obowiązany ustosunkować się do niego. Następnie w ciągu siedmiu dni organ wyższego stopnia lub organ prowadzący postępowanie, który nie ma organu wyższego stopnia, rozpatruje sprawę i rozstrzyga ją, wydając stosowne postanowienie.

Elementy postanowienia

Organ sporządzający postanowienie zawiera w nim następujące elementy.

Inna droga

Omawiając instytucję ponaglenia, wskazałem, że jego wniesienia dokonać możemy albo do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie albo do organu prowadzącego postępowanie, jeżeli nie ma nad nim organu wyższego stopnia. Mając na uwadze dokonanie omówienia pierwszej możliwości, skupię się na drugiej. Traktuje o niej art. 37 § 8 KPA, który brzmi:

„W przypadku, o którym mowa w § 3 pkt 2, przepisów § 4, 6 i 7 nie stosuje się. W przypadku stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości organ prowadzący postępowanie niezwłocznie załatwia sprawę oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych bezczynności lub przewlekłości, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających bezczynności lub przewlekłości w przyszłości”.

W dużym skrócie: jeśli ponaglenie wnosimy bezpośrednio do organu, to czynności przedsiębrane przez organ wyższego stopnia nie maja miejsca z uwagi na jego brak. Pozostałe zaś realizowane są przez organ prowadzący postępowanie.

Podsumowanie

Instytucja ponaglenia to skuteczne narzędzie przyznane jednostce. Pamiętajmy, że aby skutecznie z niego skorzystać, trzeba spełnić odpowiednie przesłanki. Instytucja ta, choć skuteczna, ma charakter ekskluzywny i w takich ramach należy jej używać.

Artykuł Petencie, poznaj swoje prawa, czyli ponaglenie w praktyce pochodzi z serwisu TestHub.pl.